aiaraldea.eus

Hijaba, aiaraldeko emakumeen ikuspegitik

Erabiltzailearen aurpegia Aitor Aspuru Saez   Jendartea  Aiaraldea

Gai korapilatsua da hijabak -emakume musulman batzuek janzten duten buruzapia- gure jendartera ekarri duen eztabaida. Izan ere, emakumeek soilik janzten dute eta horrek kutsu matxistaren susmoa pizten du. Hala ere, ez al da egokiagoa emakume musulmanei euren ikuspuntuaz galdetzea, gaiaren inguruko komentarioak egin baino lehen?

Hijaba, aiaraldeko emakumeen ikuspegitik
Belo islamikoak ez du soilik harremana erlijioarekin, identitateak ere pisu handia du. / Lan Rasso | Ikusi handiago | Argazki originala

Maiz entzuten den eztabaida da zapi islamikoarena. Horretarako matxismoaren ardatza baliatzen bada orokorrean, ezin da alde batean utzi polemikak aldagai gehiagori eragiten diela zuzenean: erlijioari eta identitateari, esaterako.

Hortaz, feminismoa gogoko ez duten pertsona askok mugimendu horren aldarrikapenak erabiltzen dituztenean gai horretan -bakarrik horretan, eta ez beste esparru batzuetan-, pentsatu daiteke islamofobia edo, zuzenean, arrazismoa sustatzeko erabiltzen dutela.

Izan ere, zapiaren afera genero kontu hutsean uztean, emakumeen identitatearen esparrua baztertzeko arriskuan geratzen gara. Eta kosmopaleto askok behin eta berriro errepikatzen badute ere mundu global honetan identitateak garrantzirik ez daukala, errealitateak etengabe erakusten du baietz. Katalunian zein Belgikan, Estatu Batuetan, Euskal Herrian edo Libanon, identitatea gizartearen erdigunean dago. Eragina dauka beltza, zuria, musulmana edo kristaua izateak, estatu propio izan edo ez izateak ere garrantzia duen bezala.

Bi emakumerekin solasean
Gaia lantzeko euskal gizartean buru-belarri sartuta dauden bi emakumeri galdetu diegu belo islamikoaren inguruan. Ouazna El Khalloufi duela 32 urte bizi da Aiaraldean eta 15 urterekin etorri zen. Berez, aita aitzindaria izan zen erresidentzia txartela lortzen seme-alabentzat.

Bizitza arrunta dauka; lantegi batean aritzen da eta pozik azaltzen du bertan tratua beti ona izan dela, berdintasunean oinarritua. Ouaznak gogoko du inork ez erreparatzea bere presentzian eta horregatik, besteak beste, ez du zapia janzten: “inork ez ninduke kontratatuko hijaba jarriko banu”. Oraindik gogoratzen du Laudiora heldu zenean jende orok begiratzen zuela bere ama estralurtarra izango balitz bezala, beloa erabilita ilea estaltzen baitzuen. Gaztea zenetik ez du soinean eraman eta ohitu da horrela bizitzera, baina bere burua marokoartzat jotzen duen neurrian, erro horiek mantentzea gogoko luke, etxean ahal duen heinean arabiarrez mintzatzen diren bezala. Zentzu horretan, Ouaznak nahiko luke beloa janztea: “hobeto sentituko nintzateke”. Hala eta guztiz ere, ez eramateak bizitza errazten dio.

 

Aiaraldeko bi emakume musulmanekin hitz egin dugu hijabaren erabileraren inguruan

 

"%100 feministak"
Fatima Bidalle sahararrak, ordea, kalean eta lanean beti estaltzen du ilea eta arazoak ematen dizkio horrek: “inork ez du nire lana beloagatik baloratu behar, baizik eta egiten dudanagatik”. Bere kasuan, ordea, hautuak ez dauka zerikusia soilik islamarekin. “Koranak esaten du begirada maltzurrak ekiditeko jartzen dela beloa”. Baina, gehienbat, Saharako kulturari lotzen du: “Gurea ez da hijaba, mahlfa baizik".

Orokorrean koloredunak dira eta sasoiaren arabera hautatzen dugu bata edo bestea. Udaberrian laranja janzten dugu asko. Bestalde, Saudi Arabian hijaba beltza da beti. Guk kolore hori norbait hil denean edo gerran gaudenean soilik hautatzen dugu. Herri bakoitzak bere kultura du, eta niretzat ez da fidatzekoa bere erroak atzean uzten dituena”.

Bidallek modu aktiboan parte hartu zuen iragan martxoaren 8ko mobilizazioetan eta beloa matxismoaren isla ote den galdetzen diotenean berehala erantzuten du: “Hasteko, mahlfa ez da derrigorrezkoa. Ezkongabea izan zaitezke, eta, hala ere, jantzi. Sahararrak %100ean feministak gara eta horrek ez du zerikusirik beloarekin, baizik eta ideiekin. Ideiak oso argi izan behar ditu norberak bide egokia hartzeko eta duintasunaren alde borrokatzeko”.

Erantzunak

Erabiltzailearen aurpegia Andima Landaluze Okerantza Erantzuna | #1

Nire erraietan zerbaitek erantzutera bultzatzen nau; hijabaren, feminismoaren, islamofobiaren... guzti honen inguruan iritzia ematera. Doala aldez aurretik artikuluaren egileari eta elkarrizketaturiko emakumeekiko nire errespetu osoa.

Badirudi azken garaietan hijab, zapi islamikoaren edo dena delakoaren aurka agertzea atzerakoitzat hartzen dela, Le Penen Fronte Nazionalarekin lerrokatzea balitz bezala edo; hori dela eta ezkerrak oniritzia eman dio ditxosozko zapiari multikulturalismoaren izenean. Zenbait feministek ere garai batean gizonezkoen zapalkuntzaren eredu zutenari labela eman diote euren mugimenduaren ikur bilakatzeraino zenbaitetan. Esan beharrik ez dago elkarrizketatutako bi emakumeak hijaba janztearen alde agertu direla eta horren aurkako presioak salatu dituztela elkarrizketan.

Problema ez da zapia ordea, hijaba sinbolo bilakatuta ez diogu horren atzean dagoen eztabaidari heltzen. Emakumeek burua zapiaz estaltzen dute beren gorputzeko beste hainbat atal estali behar dituzten bezala (ia guztiak kasu gehienetan, eta gorputz osoa goitik behera kasurik larrienetan). Emakumea bera lizuntzat hartzen duen pentsamenduari jarraiki bero sargoria dagoenean ere zangoak, besoak, bularra edota burua estalita eramatera behartzen dituen araua ezartzen zaie; hainbat kasutan, larrienetan, eskuak eta aurpegia ere estaliz, emakumea itzal beltz bat bilakatzeraino.

Euren jatorrizko herrialdetako tradizioa dela esan ohi da zapiaren erabilera zuritzeko edo; esan beharrik ez dago Asiar hego-ekialdetik (Malasiatik esaterako) Mauritaniar kostaraino edota Bosniatik Sudaneraino zenbat tradizio ezberdin dauden, baina guzti-guztiek emakumeen gorputza estaltzeko hori ez al da kasualitate handiegia? Erantzuna erlijioan eta honek zenbait gizartetan duen pisuan topatu behar dugu ez herrialde bakoitzak izan dezakeen tradizioetan.

Erantzun

Erantzuteko, izena emanda egon behar duzu. Sartu komunitatera!

»» Alta eman edo pasahitza berreskuratu


Twitter ikonoa Facebook ikonoa