Orduñako Udalak aurreikusten du Arbieto auzoan dagoen pitch & putt udal-zelaia ofizialki lagatzea El Hoyo 19 Golf Elkarteari. Kudeaketaren transferentziak zigilu instituzionala jarriko dio jada errealitate zenari: duela urtebete inguru, Urduña, Amurrio eta Bilbo inguruko 42 bazkidek osatutako elkarteak instalazioaren mantentzea, ustiapena eta lehiaketen antolaketa bere gain hartu ditu, eta emaitzak “erabateko eraldaketa” gisa definitu dituzte kideek.
Alkateak, Iker Santocildesk, adierazi du “zelai hau Urduñak dituen kirol-aktibo berezienetako bat dela, eta harro egoteko modukoa dela herritarrek eurek, elkartearen bidez, bere etorkizunaren gidaritza hartzea”. Bere hitzetan, lagapena “pauso naturala da jada nazioarteko proiekzioa duen kirol-proiektu bat sendotzeko, herri-kirolarekiko, irisgarritasunarekiko eta ingurunearekiko errespetuarekiko udalaren konpromisotik sortua”. Kirol zinegotzia, Xabier Sobrón, izan da prozesu osoan elkartearen solaskide zuzena.
El Hoyo 19ren historia telefono-dei batekin hasi zen. Zelaiak denbora bat zeraman kudeaketarik gabe, eta Udalak berak instalazioa erabiltzen zuten zale talde batekin jarri zen harremanetan, ardura hartzeko proposamenarekin. “Inor ez zegoen honetaz arduratzeko”, onartu dute zuzendaritza-batzordetik. Hasierako erantzuna zalantzezkoa izan zen: “zaila da, askok ez dakigu nola egin”, baina aurrera egitea erabaki zuten. Gaur egun, berehalako lagapenaren babes instituzionalarekin, jauzi hark fruituak ematen hasi da.
Lagapena lehiaketa-jarduera handiko une batean dator. Laster egingo da hurrengo Opena, eta jada 70 lagun inguru daude izena emanda. Txapelketa hiru egunetan zehar garatuko da: ostiralean ibilbidea ezagutzeko txanda librea egingo da; larunbatean bi buelta jokatuko dira, goizez eta arratsaldez, parte-hartzaile guztientzako bazkariarekin instalazioan bertan jarritako karpa batean; eta igandean azken ibilbidea egingo da, ondoren sari-banaketa eta agur-bazkariarekin. Antolaketa guztia bazkideen esku dago.
Opena ez da egutegiko hitzordu bakarra. El Hoyo 19k hilero txapelketa bat antolatzen du, inguruko beste probekin bat ez etortzeko moduan koordinatua. Deialdia irekia da edozein jokalarirentzat, eta egitura sinple baina eraginkorra du: zelaiari buelta bat, pintxoekin bazkaria eta sari-banaketa. Hemen agertzen da bestelako filosofia bat: garaikurren ordez, sariak tokiko produktuak dira, eskualdeko jatetxe batean bazkaltzeko bonuak edo bertako generoa. “Jendea pozik joaten da”, laburbiltzen dute elkartean. Hitzordu hauek Gasteiztik eta Bilbotik etorritako parte-hartzaileak erakartzen dituzte.
Elkarteak lankidetza-hitzarmenak sortu ditu eskualdeko beste zelai batzuekin. El Hoyo 19ko bazkide izateak Club de Golf Zuiara sartzeko aukera ematen du 15 edo 20 euroan, eta akordioa Urban Golf Vitoria-Gasteizera ere hedatzen da. Helburua da sarbide merkeagoko zirkuitu bat sortzea, bazkideek ibilbide luzeko zelaietan jokatu ahal izan dezaten golf tradizionalaren prezio altuak ordaindu gabe.
El Hoyo 19 irabazi asmorik gabeko elkartea da: diru-sarrera guztiak instalazioaren mantentze eta hobekuntzetara bideratzen dira. Bisita puntual baterako green fee-a 15 eurokoa da. Bazkideek hilean 20 euro ordaintzen dute, gehi 3 euro bisitako, eta horrek abantaila handia dakar hilean bi aldiz edo gehiago joaten direnentzat. Familiek haurrekin etortzen direnean, bestelako irizpidea aplikatzen da: umeek doan jokatzen dute. “Nola kobratuko diet umeei?”, dio zuzendaritzako kide batek.
Zelaiaren mantentzea bazkide boluntarioen esku dago osorik, eta hori da aldi berean indargunerik handiena eta erronka nagusia. Lanen artean daude belarra etengabe moztea, izurriteen kontrola, zuloak eskuz konpontzea eta eremuak pixkanaka berritzea. Helburuen artean dago etorkizunean belarra mozteko robot bat erostea.
Zelaiak 18 zulo ditu, 40 eta 72 metro bitartekoak, eta gehienez hiruko parra, ibilbidea ordu eta erdi edo bi ordutan egiteko modukoa. Gehienez hiru makila behar dira, eta horrek hasierako inbertsioa murrizten du. Kokapenak, Nervión ibaiaren jauziaren eta Salbada mendilerroaren ikuspegiekin, aparteko paisaia eskaintzen du.
Zelai hau Espainiako modalitate honetako lehen zelai ekologikoa da. 2015ean lursaila lagata, Inbarri elkarteak bultzatuta eraiki zen eta 2016ko abenduan inauguratu. Ez du azpiegitura artifizialik: ez drainatze-sistemarik, ez ureztatze-hodirik. Belarrak bertakoak dira eta ur-kontsumoa minimoa da. Apustu hori ez da kasualitatea: Urduñak Bizkaiko ekoizpen ekologiko ziurtatuan liderra da, eta 2006tik Ekoizpen Urduña dauka.
Teknikoki, pitch & putt-a golfaren eskola bikaina da: green txikiek zehaztasun handia eskatzen dute, eta horrek oinarri sendoa ematen du. Edozein adin, egoera fisiko eta generotarako egokia da, eta txapelketak mistoak dira. Jokalariek azpimarratzen dute arreta osoa eskatzen duela eta estresa murrizten laguntzen duela.
Zelaiak, bere dimentsioa gorabehera, nazioarteko lehiaketa garrantzitsuak hartu ditu: Europako Txapelketa, Bost Nazioen Txapelketa eta 2017ko lehen Open Iberiarra, besteak beste. EPPEren parte da, eta honek FIPPArekin lotura du.
Arbietoko lurra dolina batean dago, Orduñako diapiroren kolapsoak sortua, eta lehen udal-hondakindegia izan zen 2002an berritu aurretik. Gertu dago Sima de Orduña, 1911n sortutako ur-gunea. Gainetik, Txarlazo menditik, Virgen de la Antigua monumentuak zaintzen du harana.