Duela 17 urte, Amurrioko Tubos Reunidosen aplikatu zuten lehen aldi baterako enplegu-erregulazioko espedientea, "krisiak merkatuan duen eragina arintzeko". Orduko hartan, lanuzteak egin genituen, eta eskualdean eta Gasteizen mobilizatzera atera ginen.
Ordutik, 10 espediente jasan dituzte Tubos enpresako langileek.
Bai, Rajoyren 2012ko lan-erreformaren zati baten aplikazioa saihestu genuen greba batekin, gure hitzarmen-eskubideak eta hamarkada batzuk lehenago lortutako baldintza onak blindatu zituena. Baina, nire ustez, hori izan zen TRG Amurrioko azken borroka erreala.
Azken urteotan, sindikatuen presioa txikituz joan da. Hitzarmena eta espedienteak borrokatzeari utzi diogu, eskuak erabat lotuz, "bake sozialeko" akordioekin, espedienteak ez inpugnatzea inplikatzen zutenak, soldata osagarriengatik (laburbilduz, esan ez gaudela ados, baina beste alde batera begiratu dugu).
Azken urteotan, sindikatuen presioa txikituz joan da. Hitzarmena eta espedienteak borrokatzeari utzi diogu, eskuak erabat lotuz, "bake sozialeko" akordioekin, espedienteak ez inpugnatzea inplikatzen zutenak.
Horrek oso profil sindikal baxua utzi digu enpresa-batzordean, eta zuzendaritzarekin itunak eta bilerak egitea izan du helburu. Nire ustez, horrek enpresari munizioa ematea besterik ez du ekarri, eurak adoretzea eta langileak lokartzea, zigorgabetasunaren sentsazio irreal batekin, eskualdeko benetako egoera negargarriaren aurrean.
Eta iritsi da ibilbide horren emaitza, kaleratzeak dituen enplegu-erregulazioko espedientea. Oraindik ez dakigu zenbaterainokoak diren, baina lan-baldintzen funtsezko aldaketak dakartza, lanpostuen amortizazioak eta enpleguaren suntsiketa ekarriko dute.
Berriz ere, Aiaraldea enplegua galtzen...
Duela 5 urte hasi zen gure bizilagunen greba historikoa, Tubacex, eta bertan agerian geratu zen langile klaseak duen boterea. Mugarri bat langileen borrokan, guztiontzako itsasargia izan behar zuena.
Hilabete asko eman genituen haren borroka babesten, eta nik deskribatutakoaren antzeko zerbait entzuten genuen aurretik: sindikatuen pasibotasun urteak, Tubacexeko zuzendaritzaren ausardia eta harropuzkeria sortzen lagundu zuten.
Baina azkenean, erreakzionatu, borrokatu eta EEEa geldiarazi zuten.
Aiaraldean borroka asko izan dira ordutik, 5 urtetan.
Guardian itxi zen, eskualdeko enpresa historiko handia. Ezer gutxirako balio izan zuen bere plantillaren eta eskualde osoaren borrokak, enpresaren estrategia, Eusko Jaurlaritzak lagunduta, arrakastatsua izan baitzen, plantilla zatituz eta 500 lanpostu suntsituz.
Orain, Maderas de Llodioko langileak ditugu borrokan, eta ia 140 eguneko greba mugagabearekin, langileen duintasunaren eta borrokaren eredu handia ematen ari dira berriro. Haiekin Tubos Reunidoseko eta Garnicako putreen aurka borrokatzea egokituko zaigu.
Eta beti errepikatzen da gertaera lotsagarri bat: erakundeen erabateko laguntza eta ekintza falta.
Presidente berriak esperientzia handia du enpresa handi bat kaleratzen eta ixten, Abengoa bezala, non milaka langile kalean utzi zituzten, enpresa itxi arte, eskaintza onenari salduz.
Ez da inoiz zigortzen, ez zaie ordainik eskatzen enpresa horiei ematen zaien diru publikoko milioika euroei, hala nola Tubos Reunidosi: ICOren 15 milioi euro, SEPIren 113 milioi euro, SEPEk ERTEetan ordaindutako langile-gastuetan aurreztutako milioika euro, dirulaguntzak, etab.
Eta, gainera, Arantxa Tapiak Tubacexen kaleratzeak defendatzen dituen Eusko Legebiltzarreko irudiak bezain lotsagarriak ikusi behar ditugu.
ESKtik ez gara pozik sentitzen hau esateagatik: "Ohartuak ginen". Horrek ateak irekitzen dizkie etorkizuneko kaleratzeei, aldi baterako lan-erregulazio guztiek gauza bera esaten baitzuten: ekoizpen-ahalmena soberan dago Amurrion. Eta ez dugu azken horietako bat ere borrokatu. Hori zen TR zuzendaritzak espero zuena hainbeste urtetan eta ERTE ondoren.
Ezer gutxirako balio du, baina gogoratu behar da, batzordean bakarrik geratu ginela, lanuzteak, mobilizazioak eta inpugnazio judiziala egiteko proposamenekin, eta Tubos Reunidosen ERTEzale kudeaketa-ereduaren aurka borroka egiten saiatuz, besterik ezin baikenuen eraman, hara eraman baikaitu.
ERTEaren soldata osagarriak, azenario pozoitua izan ziren, zeinaren bidez "bake soziala" ituntzen den, beti saihesten saiatu ginena, bagenekielako zein prezio ordaindu behar genuen. Batzar eta bozketetan beti defendatu izan dugu EZETZA akordio horiei.
Kasualitatea da EEE hau iristea ERTEen aurka ez egiteko akordio batzuk sinatu ondoren?
Beharrezkoa da lehenbailehen kalera irtetea, eskualde osoaren ondoan eta Maderas de Laudioko gure lankideekin batera, eta Tubos Reunidos, Garnica eta erakundeetan nagusi den neoliberalismoa bere lekuan jartzea.
Ez dut uste. Pasatu ziren 8 ERTE aurretik eta egoera askoz okerragoak gaur egungoa baino, inoiz aurkeztu gabe EEE Amurrion, baina bi akordio hauen ondoren... ZAS! Egia bihurtu zen "otsoaren ipuinaren" amaiera.
Dena dela, "iraganeko urak ez du errotarik mugitzen", beraz, orain, batuta egotea besterik ez dut espero, borroka egiteko eta, nire ustez, hori da onar dezakegun gauza bakarra: 0 murrizketa eta 0 kaleratze.
Tubacexekin gertatu den bezala, litekeena da gero hegaldia nola igotzen den ikustea eta berriro ere milioiak poltsikoetara eramatea, baina saihestu egin behar dugu, bidean galdutako langileen eta eskubideen gorpuen arrastoa ez uztea.
Hilotz horiek, inolako damurik gabe, "giza gastuaren aurrezpen handi" gisa zenbatuko lituzkete administrazio-kontseilu horretan, langile-klaseaz bestelako mundu batean bizi baita, non elektrizitatea edo gasa bezalako baliabideak baino ez garen eurentzat.
Izan ere, presidente berriak esperientzia handia du enpresa handi bat ixten, Abengoa bezala, non milaka langile kalean utzi zituzten, enpresa itxi arte, eskaintza onenari salduz.
Horregatik guztiagatik, beharrezkoa da lehenbailehen kalera irtetea, eskualde osoaren ondoan eta Maderas de Llodioko gure lankideekin batera, eta Tubos Reunidos, Garnica eta erakundeetan nagusi den neoliberalismoa bere lekuan jartzea. Eusko Jaurlaritzak ez du ezer egiten Aiaraldearen alde, baina argazkiak ateratzen ditu, ahal duen bakoitzean, kapitala erabiltzen dutenekin.
Animatzen ditut Tubos Reunidosen langileak. Borroka hau irabaz dezakegu. Oraindik esnatu gaitezke, benetako etsaia non dagoen ikus dezakegu eta gure lanpostuak eta hitzarmena babesteko behar diren barrikadak egin ditzakegu.
Borroka da bide bakarra. Tubos Reunidos, Maderas de Llodio eta Aiaraldea defenda dezagun!