Aiaran gertatzen ari dena ez da normala. Oso denbora gutxian, azken lau urteotan, proiektu fotovoltaiko eta eolikoen uholdea egon da. Inork ez dizkigu azaldu, inork ez ditu adostu eta ez daude, noski, hemen bizi garenon bizitza hobetzeko pentsatuta.
Eta esan nahi dugun lehenengo gauza oso erraza da: ez gaude energia berriztagarrien kontra. Hori bai, dena azkar egitearen aurka gaude, informaziorik gabe, errespeturik gabe eta gure herrien etorkizunean pentsatu gabe.
Zer gertatzen ari da benetan? Hori guztia "klimaren alde", "CO2 -ren alde", "trantsizio energetikoaren alde" dela esan digute. Baina dokumentuak begiratzen ditugunean, ikusten dugunean nor dagoen atzean eta zertarako nahi duten energia, ohartzen gara ez dela gure etxeetarako energia, ez enpresentzat, ezta Aiarak etorkizun industriala izan dezan ere.
Proiektu horietako gehienak datu-zentro handiak eta elektrizitate-astakeria kontsumitzen duten eta ia enplegurik sortzen ez duten instalazio erraldoiak elikatzeko pentsatuta daude.
Bien bitartean, bizitza osoko gure industriak — lana ematen dutenak — ixten edo joaten dira, energia garestiegia delako. Ez dauka zentzurik. Gainera, gure nortasunaren parte diren mendiak, haranak eta lurrak okupatzen dira, ezer ematen ez diguten azpiegiturez betetzen dira paisaiak, gure etxeen gainetik igarotzen diren linea elektrikoak saturatzen dira eta dena energia kanpora joan dadin, ezagutzen ez ditugun enpresetara.
Aiara energia hiltzeko gune bihurtzeko arriskuan dago: errotak, plakak eta lerroak... baina energia eta onura beste batzuek eramaten dituzte. Burbuila energetiko batean sartzen ari gara? Bai, eta garrantzitsua da argi esatea.
Behar duguna baino parke gehiago ari dira proiektatzen. Ez hemen dagoelako eskari gehiago, energia merkea ziurtatu nahi duten enpresak daudelako baizik, bere negozio digitaletarako. Eta, bitartean, guri uzten digute, ingurumen-inpaktua, bisuala, lurraldean sortzen duen kaltea eta benetako onurarik ez.
Hau ez da trantsizio energetikoa. Hau espekulazio energetikoa da. Zer eskatzen dugu horren aurrean auzokide garen aldetik?
Oso oinarrizkoa eta zentzuzkoa dena: entzun gaitzatela. Ez dadila erabaki Gasteizko edo Madrilgo bulegoetatik zer gertatzen den gure mendi eta laborantza-lurretan. Zentzuz planifi katzea. Ez ditugu nahi 20 proiektu fotovoltaiko eta 4 parke eoliko aldi berean zertarako eta norentzat jakin gabe.
Energia berriztagarriak balio dezala lurralderako, gure enpresetarako, gure gazteentzako, gure beharretarako. Ez dezatela Aiara poligono energetiko bihurtu.
Haran bizia gara, historiaduna, paisaiaduna, identitateduna. Ez taula bat beste batzuek negozioa egin dezaten. Aiaraldeak beti jakin izan du berea defendatzen. Eta orain berriz tokatzen zaigu.
Ez diogu ezetz esaten berriztagarriei. Hemen bizi den jendearentzat bidezkoa, orekatua eta pentsatua den eredu bati baietz esaten ari gara. Gure herrien gainetik igaroko ez den etorkizunari baietz esaten ari gara. Eta esaten ari gara nahikoa dela, ez dugu nahi gure ordez erabakitzea gurekin kontatu gabe.