Denok ezagutzen dugu Mikel Landa txirrindularia, Amurrioko bizilaguna. Baina nondik sortzen da Mikel? Mikel Landa, Murgiakoa, herriko ume guztiak bezala, kirola egiten hazi zen: futbola, pilota, bizikleta... Haurra zela, Zuyano Txirrindulari Klubean izena eman zuen, eta bertan geratu zen junior mailara arte, asmo bakar batekin: ondo pasatzea. Helburu handia. Denborarekin, txirrindularitzan ondo moldatzen zela egiaztatu ahal izan zuen, lehen garaipenak iritsi ziren eta Euskadi Txirrindularitza Fundazioaren talentuak erakartzeko programan sartu zen, mundu osoko errepideetan miresten zuen Euskaltel-Euskadi taldearen matrizean.
Bere lanaren eta ahaleginaren ondorioz, Naturgas Energia talde amateurrean urrats arrakastatsu bat eman ondoren, 2010ean profesionaletara pasatu zen Orbearen filialarekin, eta han eman zituen lehen kalitate-distirak. Bere lan onari esker, Euskaltel-Euskadi taldera jauzi egin zuen 2011n. Lasterketa onenetan eta munduko txirrindulari onenekin lehiatzea zer zen ikasten hasi zen.
Laster fenomeno soziala sortu zen, lehenik Euskadin eta gero mundu osoan zabaldu zena: Landismoa. Eta zer da Landismoa? Inork ez luke definizio argirik ematen jakingo, baina zale guztiok bat egingo genuke dena bizikletan ematea dela, sufrituz, pedalen gainean zutik, behetik helduta, bihotzetik erasoz eta kirol hau zergatik maite dugun gogoraraziz. Eraso egin, maila edo hankak horretarako ez daudenean ere. Baina egin. Eta hori guztia irribarrea galdu gabe. Sare sozialetan "Landismo o barbarie" adagioa zabaltzen hasi zen. Ez dago erdibiderik.
Landismoa. Eta zer da Landismoa? Inork ez luke definizio argirik ematen jakingo, baina zale guztiok bat egingo genuke dena bizikletan ematea dela, sufrituz, pedalen gainean zutik, behetik helduta, bihotzetik erasoz eta kirol hau zergatik maite dugun gogoraraziz.
Profesional gisa daramatzan urte guztietan (17 denboraldi), munduko talderik onenetako batzuetatik igaro da. Hor ez zaio inori ezer oparitzen. Eta bere kondaira handituz zihoan denboraldien eta lasterketen poderioz. 2015ean Contadorri, Giroko liderrari, Colle delle Finestren egindako erasoarekin bezala. Igoeraren gogorrenean, lur zati batean, asfaltatu gabe, lider "ukiezina" alboratu zuen lasterketaren bila joateko. Handik gutxira, bere taldeak gelditzeko agindu zion, Fabio Aru taldekideari tira egiteko. Egun hartan negarrez bukatu zuen, Giroa erasotzeko hankak zituelako. Eta denok egin genuen negar berarekin.
Urte hartako Vuelta oparitu zion Fabio Aru bera, liderrari, Tom Dumoulini, Madrilgo mendilerroan behera eginez. Zaleek mugimendu-askatasuna eskatzen zioten taldeari Mikelentzat. #FreeLanda iritsi zen.
Bere karrerak erdibana konbinatzen zituen arrakastak eta desengainuak. 2017ko Tourreko laugarren postu hura, segundo bakarragatik, eta bere taldea, Sky Team, ihesean zihoala bere bila tiratzen ikusi genuen. Edo 2018ko Giro hartan, ondo prestatuta iritsi zen eta carabinieri bateko motor batek bere taldeko txirrindulari batzuk... eta bera ere bota zituenean. Edo 2019ko Giroko biribilgune hura, Yatesek bota zuena... Edo Warren Barguillek 2019ko Tourrean eragindako eroriko hura, galtzada-harrizko tarteetan okerrena gertatu eta sailkapen nagusian utzi zuena... Edo urte horretan bertan, 2026an, Itzulian borrokan ari zenean eta auto medikuak harrapatu zuenean, lasterketa-buruagatik borrokan ari zenean. Deslilura asko izan dira, eroriko asko. Batzuk kanpoko elementuek eragindakoak eta beste batzuk bere akatsek eragindakoak, lasterketa onak egiteko prest zegoenean. 2025eko Giroa horren adibide garbia da, lehen etapan erori eta lesio latza izan zuenean.
Bere karrerak erdibana konbinatzen zituen arrakastak eta desengainuak. 2017ko Tourreko laugarren postu hura, segundo bakarragatik, eta bere taldea, Sky Team, ihesean zihoala bere bila tiratzen ikusi genuen. Edo 2018ko Giro hartan, ondo prestatuta iritsi zen eta carabinieri bateko motor batek bere taldeko txirrindulari batzuk... eta bera ere bota zituenean.
Baina eroriko bakoitzaren ondoren, lan eta ahalegin handiz, osatzen zen. Eta ilusioa itzultzen zien zaleei. Hori Landismoa da. Itxaron beti baietz, oraingoan baietz, oraingoan ere txirrindulari handia izango dela, barruan daramana, eta aulkietatik salto egin eta telebistara oihukatzen jarriko gaituela. Eta laranjaz jantzitako zaletasuna, nahiz eta duela hamahiru urte ez duen Euskaltelen korritzen, edozein lasterketatan, txirrindulariak noiz iritsiko zain dagoen bitartean, itxaronaldia alaitzeko bere izena koreatzen due bitartean, Landismoa zer den ulertzen ez duten mundu osoko jendearen begirada harrituaren aurrean.
Eta hauetan 2026ra iritsi ginen. Itzulia ilusioz beteta zegoen erori arte. Berriro errekuperatu, entrenamenduetara itzuli minduta. Orduak eta orduak, kilometroak eta kilometroak. Etsipena dator berriro: bere taldeak ez du Frantziako Tourrerako deitu. Beste kolpe bat. Suspertzea tokatzen da berriro. Fisikoki eta mentalki. Esperientzia maila bat da. Zoritxarrez, askotan egokitu zaio suspertzea.
Abuztuak zaleen emozioa lehertzen du. Mikel etxera itzuliko da, betiko etxera, Euskaltel-Euskadira. Zaletasuna, Landismoa, berriz ere kota gorenetan. Baina hori 2027an izango da.
Tourrean ez egoteak eragindako etsipenaren ondoren, Espainiako Vuelta hasiko da. Denboraldiko azken bala. Zaletua, beti bezala, beste behin ere, ilusionatu egiten da. Hemeretzi etapa igarotzen dira eta ia oharkabean igaro da. Kritikak itzuli dira: "meme bat da, txirrindulari ohia da, bluff bat...". Zaleak isilik daude, itxaron.
2026ko irailaren 12a, larunbata. Eguzkia zuzen erortzen da Granadan. Aurretik etapa gogorra, oso gogorra, azken urteetako gogorrena. Lehen mailako lau mendate, Alguacil lepoan amaituko direnak, lasterketan inoiz ikusi ez den mendatea. Gutxik ezagutzen dute. Egon direnek esaten dutenez, oso gogorra da. Eta eguzkia, beti eguzkia. Ez zuhaitzik, ez itzalik.
Lasterketa oso azkarra da. Ohiko susmagarriekin ihesaldi bat dago. Ez dago Mikel horien artean. Badirudi, beste behin, aukerak alde egin duela. Baina Mikelek ispilura begiratu du goizean. Seme-alabak ditu gogoan, ezin da etxera horrela itzuli. Eta egunen batean ikusi eta ulertzen badute, inoiz amore eman behar ez dela jakitea gustatuko litzaioke.
Kontraerasoko tarteko talde bat antolatu da. Mikel sartzen da. Azken aukera da gaur, eta ez dio ihes egiten utzi nahi. Kilometroak aurrera. Esperientzia maila bat da. Indarrak gastatzen ditu behar duenean, eta indarrak gordetzen ditu aurreragorako. Zer falta zaio? Une egokian iristen da lasterketa burura. Jan, edan eta azken igoerari aurre egin. Aukera bikaina da. Une horretan berak bakarrik daki. Bere zaleek, Landismoak, nahi dute. Baina...
Eta gaur balitz? Eta Mikelek irabazten badu? Hain polita izango litzateke. Baina beti ematen du zerbait gertatuko zaiola.
Zaleak, txundituta. Eta gaur balitz? Eta Mikelek irabazten badu? Hain polita izango litzateke. Baina beti ematen du zerbait gertatuko zaiola. Azken jaitsiera. Ez da erortzen. Ongi. Haitzartea pasatzen dute. Ez da erortzen. Ongi. Igoera hasten da. Itxura ona duela dirudi. Eta...? Hiru txirrindulari geratzen dira buruan: Mikel, Debruyne eta Johannessen. Bi kirolari on dira. Taldekide txarrak etapa jokatzeko. Baina... eta...?
Zazpi kilometro falta dira helmugara iristeko. Mikel erasora! Zaleok ezin gara eserita egon. Batzuk bide bazterrean. Beste batzuk etxean oihuka telebistan. Hamabost segundoko aldea. Hogei. Hogeita hamar. Mantentzen da. Eta urrutiegi eraso egin badu? Eta indarrak huts egiten badio? Eta...? Iritsi dira azken metroak. Mikelek irabaziko du. Zazpi urte daramatza besoak altxatu gabe, hamaika urte Vueltako beste garaipenetik, 2015eko irailaren 2tik, Andorran.
Malkoek zeharkatzen diote nekeak zimurtutako aurpegia. Ez dira bakarrak. Guk berarekin negar egin genuen, Giroko Finestreko etapa hartan bezala, Contador ahalguztiduna askatu zuenean. Badakigulako zer kostatu zaion honaino iristea. Etapa epiko bat irabazi duelako, modu epiko batean, inoiz ahaztuko ez duguna.
Malkoek zeharkatzen diote nekeak zimurtutako aurpegia. Ez dira bakarrak. Guk berarekin negar egin genuen, Giroko Finestreko etapa hartan bezala, Contador ahalguztiduna askatu zuenean.
Mikrofonoek inguratzen dute helmugako marra ia besoak altxatu ezinik igaro ondoren. "Ez nuen espero, baina amets egiten nuen. Bizi izan dudan urtearekin (edo, hobeto esanda, urte hauetan), asko sufritu dut... Gaur egun, denak hartzen du zentzua"·
Eta galdetuko diozu zeure buruari: zer da Landismoa? Landismoa da... behetik heltzea, zutitzea, erasotzea... eta txirrindularitza maitatzea.
Eskerrik asko, Mikel!!