Egoera kezkagarria bizi du euskarak Okondoko jaien barruan. Hala ondorioztatu du Aiaraldeko Euskalgintzaren Kontseiluak plazaratu berri duen txostenak. Udalerriko bi jai nagusietako (San Roman eta San Bartolome) azken lau urteetako programazioak aztertu dituzte bertan, eta euskara erabat baztertzen dutela adierazi dute.
Hainbat datu jarri dituzte Kontseiluko kideek mahai gainean baieztapen hori egiteko. Musika emanaldiei dagokionez, salatu dute %70a erdara hutsez izan dela 2022tik hona, eta nabarmendu dute 2022an "10 musika emanalditik bat bera ere ez zela euskaraz izan".
Haurren programazioan, "marra gorriak" gaindituta
Haurren eskaintzari dagokionez, "marra gorriak" gainditu direla azaldu dute. Izan ere, 2022an eta 2023an umeei zuzenduta egon ziren ikuskizunak gaztelaniaz izan ziren. Hurrengo bi urteetan, aldiz, ez zen publiko horri zuzendutako ikuskizunik programatu.
Helduei bideratutako ikuskizunei dagokionez, txostenak aipatzen du euskara hutsezko ikuskizun bakarra programatu dela lau urtetan, eta Arabako Foru Aldundiak antolatutako jarduera izan zela. "Gainerakoan, egoerarik onenean karaokean abestiren bat entzun daiteke euskaraz, gainerako guztia erdara hutsean baitoa", gaineratu dute Kontseilutik.
Kontseilutik gogorarazi dute Okondoko euskalduntze indizea %49,87an kokatzen dela, eta horrek "are batzertzaileagoa" bilakatzen duela egoera.
Euskararen normalizaziorako agenteek gogorarazi dute Okondoko euskalduntze indizea %49,87an kokatzen dela, eta horrek "are batzertzaileagoa" bilakatzen duela egoera, euskarak duen hiztun kopurutik nabarmen beherago dagoelako jaietan euskaraz programatzen den ekitaldi kopurua, are gehiago haur eta gazteen kasuan.
Horri lotuta, Kontseiluak aldarrikatu du umeentzako programazio guztia izan beharko litzatekeela euskaraz.
Euskara sustatzeko dinamikarik ez Okondoko jaietan
Bestalde, Euskalgintza Kontseiluak gogorarazi du Okondoko Udalak uko egin ziola Gora Aiaraldeko Jai Euskaldunak! egitasmoan parte hartzeari eta, ondorioz, ez dituela baliatzen jaietan euskara sustatzeko proposatutako tresna eta dinamikak: euskararen semaforoa, ostalarientzako gutun eta kanpainak, kartelak, pegatinak, txosnetarako hizkuntza irizpideak...
Gainera, nabarmendu dutenez, tokiko erakundeak ez du ezta bestelako dinamikarik gauzatzen jaietan euskara sustatzeko.
Eskualdeko udal gehienek (Laudio, Urduña, Orozko, Arrankudiaga-Zollo, Aiara eta Artziniegak) parte hartzen dute Euskalgintza Kontseiluaren jaietako ekimenean.
Gauzak hala, hortara batzeko deia luzatu diote Okondoko tokiko erakundeari ere, eta Praktika onen gida ere baliatzea planteatu diote berriz ere, neurriak hartzea "atzeraezina" dela argudiatuta: "Euskararen biziberritzean une gako batean gaude, horrek neurri ausartak hartzea eskatzen du eta Okondoko Udalak ezin dio honi bizkarra eman, ezta sozializaziorako testuinguru ezin hobea eskaintzen duten herriko jaietan ere".