Orozkoko aisialdi eskaintzaren hizkuntza errealitatea aztertu du Aiaraldeko Euskalgintza Kontseiluak 2026ko txostenean. Guztira, 52 jarduera aztertu dituzte: horietatik 27 udalaren eskaintza publikokoak dira, eta gainerakoak herriko elkarte, eragile eta eskaintza pribatuetakoak.
Azterketaren arabera, gaztelania da aisialdiko hizkuntza nagusia, nahiz eta Orozko herri euskalduna izan. Izan ere, 2021eko datuen arabera, herriko euskalduntze indizea %73koa da. Hala ere, aisialdi eskaintzaren %67,3 gaztelania hutsean egiten da; %23,1 euskaraz eta %9,6 elebitan.
Helduen aisialdia, hutsunerik handiena
Txostenak bereziki azpimarratzen du helduei zuzendutako eskaintzaren egoera. Udalaren helduentzako jardueren %82,6 gaztelania hutsean eskaintzen dira, %17,4 elebitan, eta ez da euskarazko jarduerarik identifikatu. Aisialdi eskaintza orokorra kontuan hartuta, helduen jardueren %86,7 gaztelania hutsean egiten dira. Horren ondorioz, helduek aukera gutxi dituzte aisialdia euskaraz bizitzeko eta euskarazko harreman sareak sortzeko.
Helduek aukera gutxi dituzte aisialdia euskaraz bizitzeko eta euskarazko harreman sareak sortzeko.
Kirol arloan egoera ahula
Kirolaren arloa da euskararen presentzia txikiena erakusten duenetako bat. Jardueren %82,1 gaztelaniaz eskaintzen dira, eta %17,9 euskaraz. Kontseiluak gogorarazi du kirola sozializaziorako gune garrantzitsua dela, bereziki haur, gazte eta familientzat. Horregatik, lehentasunezko arlotzat jo du kirol-jardueretan euskararen erabilera sustatzea.
Haur eta gazteen eskaintzan egoera hobea
Udalaren haur eta gazteei zuzendutako eskaintzan euskararen presentzia nabarmen handiagoa da. Jardueren %57,1 euskaradz eskaintzen dira eta %42,9 elebitan; ez dago gaztelania hutsezko jarduerarik. Eskaintza osoa aztertzean, ordea, haur eta gazteen jardueren %46,2 euskaraz egiten dira, %15,4 elebitan eta %38,5 gaztelaniaz. Datu horiek erakusten dute hizkuntza irizpide sendoak aplikatuz gero aisialdi eskaintza euskaldunagoa izan daitekeela.
Artearen eta musikaren egoera
Artearen arloan, eskaintzaren %75 gaztelania hutsean egiten da, %16,7 euskaraz eta %8,3 elebitan. Musikaren kasuan, jardueren %75 elebitan eskaintzen dira eta %25 gaztelaniaz. Hala ere, txostenak ohartarazi du jarduera horietako asko banakako klaseak direla. Horregatik, taldeko jardueretan euskararen erabilera bermatzea bereziki garrantzitsua dela dio, harreman sareak eta hizkuntza ohiturak bertan sortzen direlako.
Ondorio nagusia da Orozkoko aisialdi eskaintzak ez duela behar bezala islatzen herriko errealitate soziolinguistikoa.
Euskarazko aisialdia sustatzeko proposamenak
Egoera hobetzeko, Kontseiluak helduentzako eskaintza euskalduntzea proposatu du, euskaraz sozializatzeko espazio egonkorrak sortuz. Kirol arloan hizkuntza irizpideak ezartzea ere gomendatu du, entrenatzaileen hizkuntza erabileran, komunikazioan eta talde arteko harremanetan eraginez. Era berean, arte eta kultura eskaintzan euskaraz lan egiten duten sortzaileak, elkarteak eta enpresak lehenestea proposatu du.
Horrez gain, eskatu du udalaren eta herriko eragileen arteko elkarlana sustatzea eta aisialdi eskaintzaren hizkuntza errealitatearen urteroko jarraipena egitea, egindako aurrerapenak neurtu eta hobekuntzak identifikatzeko.
Aiaraldeko Euskalgintza Kontseiluaren ondorio nagusia da Orozkoko aisialdi eskaintzak ez duela behar bezala islatzen herriko errealitate soziolinguistikoa. Euskararen ezagutza maila handia izan arren, aisialdiko hizkuntza nagusia gaztelania da oraindik. Horregatik, udalaren lidergoa eta herriko eragileen arteko elkarlana ezinbestekotzat jo ditu, herritar guztiek, adina edozein dela ere, aisialdia euskaraz bizitzeko aukera izan dezaten.
Txostenaren arabera, euskararen normalizazioa ez da udalaren ardura bakarrik. Herriko kirol-taldeek, elkarteek, akademiek eta kultur eragileek ere eragin zuzena dute herritarren hizkuntza ohituretan. Hala ere, administrazio publikoak eredugarri izan behar du eta euskararen normalizazioan lidergoa hartu behar duela azpimarratzen du Kontseiluak.