“Orozkoko ahotsak”, indarkeria anitzen ispilu

Izar Mendiguren Cosgaya

Sortutako ilustrazioetako bat.

LGTBIQ+ pertsonen errealitateak erakusketa bilakatu dituzte Orozkon. Ilustratutako testigantzek aitortza eta errespetu eza, sexilioa, LGTBIfobia eta gizontasunen ondorioak islatzen dituzte, besteak beste.

Orozkoko Ahotsak kanpaina aurkeztu dute sare sozialetan, LGTBIQ+ pertsonen tokiko errealitatearen diagnostikotik. 2024ko martxoan abiatu zuten ariketa: “Urtebeteko ibilbide horren helburua izan da tokiko testuinguruan errotuta dauden sexu- eta genero-aniztasunaren inguruko bizipenak, jarrerak, erronkak eta beharrak identifikatzea, eta, horietatik abiatuta, politika publiko eraginkorrak diseinatzeko oinarriak eskaintzea”. Hala, ez dute helburutzat kokatu, abiapuntu gisa baizik, “aniztasuna aitortuko duen eta errespetuaren, enpatiaren, aitortzaren eta gizarte sentsiblizazioaren alde egingo duen herri bat eraikitzeko”. 

Maskulinoa eta femeninoa gizonezkoak eta emakumezkoak definitzeko kategoria bakartzat hartzen dira Orozkon, salatu dutenez. Horrek, erasoak eta bazterketa eragin dizkie kanon horretan sartzen ez diren gainerako pertsona eta identitateei: “Pertsona transen, lesbianen, gayen eta bisexualen bizipenak nahiko desberdinak badira ere, egia komun bat partekatzen dute: LGTBIQ+fobia. Diskriminazioa eta  bazterketa hainbat esparrutan, hala nola gizartean, kulturan, ekonomian eta politikan, besteak beste”.

Espazio digitaletan ekimenaren sustatzaileek aitortu dutenez, tokiko politikek funtsezko zeregina dute eskubideen eta bizi kalitatearen bermegintzan. “Orozkoko ahotsak”, baina, ikusgarri bilakatu dituzte espazio digitaletan; “Elkarrizketatutako pertsonen esaldiak eta pentsamenduak” lehen lerrora ekarriz. 

Esaldien ilustrazioak Enara Bravo orozkoarrak egin ditu, eta diagnostikoa etxez etxe zabaldu dute. Horrez gain, Ezpelan, Museoan eta hainbat tabernetan jarri dute egindako lana ikusgai. 

Elisabeth Perez Hernando eta Enara Bravo arduratu dira koordinatzeaz, eta lau helburu edo ardatz jorratu dituzte: ikusgarritasuna eta komunitatea artikulatzea; LGTBIfobia, sexilioa eta gizontasuna.

Testigantzen erakusketa

“Orozko: herri txiki, infernu handi” deitu diote ekimenari. Elisabeth Perez Hernando eta Enara Bravo arduratu dira koordinatzeaz, eta lau helburu edo ardatz jorratu dituzte: ikusgarritasuna eta komunitatea artikulatzea; LGTBIfobia, sexilioa eta gizontasuna. “Orozko batzuetan da espetxe edo kartzela txiki bat, gauza asko ezin dira egin”, dio lekukotzetako batek. Espazioetan epaitzeko joerak ere azaleratu dituzte: “Ez goaz horra zeren inkomodo sentitzen gara. Beti daude batzuk, eta begirada epaitzaileak beti daude”. 

Sexu eta genero identitate anitzen harira, aske adierazteko zailtasunek hor dirautela ekarri dute gogora: “Badakit jende gehiago dagoela, baina ohartu egin naizelako, ez esan dutelako”. Erreferente falta ere aipatu du zenbaitek: “Gaia ez dago presente, ekainean pankarta batekin bakarrik. Ez dut erreferenterik izan herrian”. 

Norena da, ordea, arazoa? “Arazoa ez zara zu, herriko jendea da agian. Gay edo marika bezala ateratzea zailagoa da hemen, eta trans moduan… zer esanik ez”. Sexilioaren ondorioak ere ikusi dituzte Orozkon: “Laudion gehiago daude, baina Orozkon zero. Ez ditut herrian ikusten, eta aisialdia herritik kanpo egiten dute”.

Irain eta rol normalizatuak

Zaintza emozionalaz ere mintzatu dira, “Mutilen artean ez dago hori. Harroputzena, matxoteena da kuadriletan agintzen duena. Bere irainak eta biolentzia dira erakargarriak”. Jasotako irainak gogoan, horien eragina ere aitortu du batek: “Beti iraindu naute marika izateagatik. Marika deitzen ninduten, ni marika nintzela ohartu aurretik”.

Pisua edo garrantzia kentzea izaten da beste joera bat, askotan. “Txantxa izan da, pisua kentzen. Erasotu zutena mezu politiko bat zen. Hori jendea ez zuen ondo ulertu herrian”.

Orozkoko ahotsek, bizipenek eta indarkeriek, badute ikusgarritasunik orain herrian. 

LAGUN AGURGARRIA:

Bisitatzen ari zaren webgune hau euskararen normalizazioaren alde Aiaraldea Ekintzen Faktoria proiektu berrituak garatzen duen tresnetako bat da.

Euskarazko hedabideak sortu eta eskualdean zabaltzeko gogor lan egiten dugu egunero-egunero langile zein boluntario talde handi batek.

Hedabide herritarra da gurea, eskualdeko herritarren ekarpen ekonomikoari esker bizi dena, jasotzen ditugun diru-laguntzak eta publizitatea ez baitira nahikoa proiektuak aurrera egin dezan.

Herritarra, anitza eta independentea den kazetaritza egiten dugu, eta egiten jarraitu nahi dugu. Baina horretarako, zure ekarpena ere ezinbestekoa zaigu. Hori dela eta, gure edukien hartzaile zaren horri eskatu nahi dizugu Aiaraldea Ekintzen Faktoriako bazkide egiteko, zure sustengua emateko, lanean jarraitu ahal izateko.

Bazkideek onura eta abantaila ugari dituzte gainera, beheko botoian klik eginda topatuko duzu informazio hori guztia.

Faktoria izan, egin zaitez bazkide.

Aiaraldea Hedabideko lantaldea.


Izan bazkide